Đau khuỷu tay do đâu? Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý đúng

Đau khuỷu tay là tình trạng phổ biến có thể gặp ở nhiều độ tuổi, gây đau nhức, hạn chế vận động và ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt hằng ngày. Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc nhận biết sớm triệu chứng và điều trị đúng phương pháp sẽ giúp giảm đau hiệu quả và ngăn ngừa biến chứng lâu dài. Tại bài viết này, hãy cùng ASINA tìm hiểu về những nguyên nhân phổ biến, triệu chứng cũng như các cách xử lí khi bị đau khuỷu tay.

1. Đau khủyu tay là gì? 

Đau khuỷu tay (hay còn gọi là đau cùi chỏ) là tình trạng đau nhức, khó chịu xuất hiện tại vùng khớp khuỷu, thường đi kèm với hạn chế vận động của cánh tay. Đây không phải là một bệnh lý độc lập mà là triệu chứng cảnh báo các tổn thương hoặc quá trình viêm xảy ra ở một hay nhiều cấu trúc quanh khuỷu tay như gân, cơ, dây chằng, bao khớp hoặc xương do quá tải, chấn thương hoặc kích thích kéo dài.

Người bị đau khuỷu tay thường gặp các dấu hiệu điển hình như:

• Đau âm ỉ hoặc đau nhói khi vận động, đặc biệt khi gập – duỗi tay hoặc cầm nắm
• Vùng khuỷu tay sưng nề, nóng đỏ, ấn vào thấy đau
• Giảm biên độ vận động, khó duỗi thẳng hoặc gập tay hoàn toàn
• Cảm giác cứng khớp, yếu tay, giảm lực cầm nắm

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, đau khuỷu tay kéo dài có thể gây co cứng khớp, biến dạng khớp, thậm chí suy giảm chức năng vận động của cánh tay, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày, hiệu suất công việc và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

2. Nguyên nhân phổ biến gây đau khủyu tay

Đau khuỷu tay có thể khởi phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ các bệnh lý xương khớp tiềm ẩn cho đến những tác động cơ học lặp đi lặp lại trong sinh hoạt và lao động hằng ngày. Việc xác định đúng nguyên nhân gây đau không chỉ giúp điều trị hiệu quả mà còn hạn chế nguy cơ tái phát và biến chứng về sau.

2.1. Nguyên nhân bệnh lý

Nguyên nhân bệnh lý là nhóm yếu tố phổ biến gây đau khuỷu tay, thường liên quan đến các bệnh viêm và thoái hóa khớp mạn tính. Những bệnh lý này không chỉ gây đau nhức, sưng viêm tại khớp khuỷu mà còn làm suy giảm chức năng vận động nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Thoái hóa khớp khuỷu tay

Thoái hóa khớp khuỷu tay là một dạng viêm khớp mạn tính xảy ra khi lớp sụn khớp bảo vệ đầu xương bị bào mòn dần theo thời gian hoặc do quá tải kéo dài. Khi sụn khớp suy giảm, các đầu xương dễ cọ xát trực tiếp vào nhau, gây đau nhức, cứng khớp và hạn chế vận động tại khuỷu tay.

Người bệnh thường có biểu hiện đau tăng khi cử động tay, đặc biệt khi gập – duỗi hoặc mang vác vật nặng, kèm theo cảm giác lạo xạo trong khớp. Trên hình ảnh X-quang, có thể ghi nhận gai xương, hẹp khe khớp hoặc biến dạng khớp, phản ánh mức độ tiến triển của bệnh.

Viêm khớp dạng thấp 

Viêm khớp dạng thấp (Rheumatoid Arthritis – RA) là một bệnh tự miễn mạn tính, xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm màng hoạt dịch của khớp, gây viêm kéo dài và phá hủy cấu trúc khớp. Bệnh thường ảnh hưởng đến nhiều khớp cùng lúc, trong đó khớp khuỷu tay là một vị trí thường gặp.

Triệu chứng điển hình của viêm khớp dạng thấp bao gồm đau khớp đối xứng hai bên, sưng nóng, đau nhức và cứng khớp buổi sáng kéo dài. Ở giai đoạn tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện nốt thấp dưới da, đặc biệt quanh vùng khuỷu tay, làm tăng nguy cơ biến dạng và hạn chế vận động khớp.

Bệnh gút

Bệnh gút là tình trạng rối loạn chuyển hóa purin, xảy ra khi axit uric trong máu tăng cao, lâu ngày hình thành tinh thể urat lắng đọng tại các khớp, gây viêm khớp cấp tính. Ngoài khớp bàn chân, khớp khuỷu tay cũng là một trong những vị trí thường bị gút tấn công.

Cơn đau gút thường khởi phát đột ngột, dữ dội, kèm theo sưng, nóng, đỏ và đau dữ dội tại khớp khuỷu. Triệu chứng có xu hướng bùng phát sau khi uống rượu bia, ăn nhiều thực phẩm giàu đạm, hoặc sử dụng một số loại thuốc. Nếu bệnh kéo dài nhiều năm, người bệnh có thể xuất hiện hạt tophi quanh khớp, gây biến dạng và hạn chế vận động.

Viêm khớp vảy nến

Viêm khớp vảy nến là một bệnh viêm khớp mạn tính có cơ chế tự miễn, thường xuất hiện ở những người mắc bệnh vảy nến. Tình trạng này có thể gây đau nhức, sưng viêm và tổn thương cấu trúc khớp, trong đó khớp khuỷu tay là vị trí dễ bị ảnh hưởng nếu bệnh không được kiểm soát hiệu quả.

Bên cạnh triệu chứng đau khớp, người bệnh thường kèm theo tổn thương da dạng bong vảy, biến đổi móng tay, móng chân, đau gân cơ và cứng khớp hoặc cứng cột sống, làm ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.

Viêm khớp do lupus ban đỏ

Lupus ban đỏ hệ thống là một bệnh tự miễn mạn tính, có khả năng gây viêm và tổn thương tại nhiều cơ quan trong cơ thể, bao gồm cả hệ xương khớp. Trong đó, viêm khớp khuỷu tay do lupus là biểu hiện thường gặp, gây đau nhức, sưng khớp và hạn chế vận động.

Tình trạng viêm khớp này thường đi kèm với các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi kéo dài, thiếu máu, cùng những tổn thương tại thận, phổi hoặc hệ thần kinh. Nếu không được chẩn đoán và kiểm soát sớm, bệnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Viêm bao hoạt dịch khuỷu tay

Viêm bao hoạt dịch khuỷu tay xảy ra khi bao hoạt dịch – túi chứa dịch có chức năng giảm ma sát và bảo vệ khớp khi vận động – bị viêm hoặc kích thích kéo dài. Tình trạng này thường khiến vùng khuỷu tay sưng to, mềm, dễ nhận thấy, đặc biệt ở mặt sau khớp khuỷu.

Người bệnh có thể cảm thấy đau khi ấn vào khuỷu tay, đau tăng khi cử động hoặc tỳ đè, kèm theo cảm giác căng tức khó chịu. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm bao hoạt dịch khuỷu tay có thể tiến triển mạn tính, ảnh hưởng đến chức năng vận động của cánh tay.

2.2. Nguyên nhân do tác động bên ngoài

Bên cạnh các nguyên nhân bệnh lý, đau khuỷu tay còn thường xuất phát từ những tác động cơ học bên ngoài trong sinh hoạt, lao động và vận động thể chất hằng ngày. Những yếu tố này có thể gây tổn thương gân, cơ, dây chằng hoặc bao khớp, dẫn đến đau nhức và hạn chế vận động khuỷu tay.

Chấn thương

Chấn thương khuỷu tay có thể xảy ra do tai nạn, té ngã, va đập trực tiếp hoặc gãy xương vùng khuỷu, làm tổn thương các cấu trúc như xương, sụn, dây chằng và bao khớp. Những tổn thương này thường gây đau nhức, sưng viêm và hạn chế vận động ngay sau chấn thương.

Nếu không được xử trí và điều trị đúng cách, chấn thương khuỷu tay có thể tiến triển thành viêm mạn tính, giảm biên độ vận động, thậm chí để lại biến chứng lâu dài ảnh hưởng đến chức năng của cánh tay.

Tính chất công việc

Những công việc đòi hỏi sử dụng tay lặp đi lặp lại hoặc mang vác nặng thường xuyên (như thợ xây, thợ sửa chữa, công nhân cơ khí…) làm tăng nguy cơ viêm gân, viêm khớp và đau khuỷu tay.

Hoạt động thể thao quá mức hoặc sai kỹ thuật

Hoạt động thể thao quá mức hoặc thực hiện sai kỹ thuật trong quá trình tập luyện có thể gây quá tải lên gân và khớp khuỷu tay, dẫn đến đau nhức và viêm kéo dài. Tình trạng này thường gặp ở những người chơi thể thao sử dụng tay nhiều như tennis, golf, cầu lông hoặc tập gym.

Các bệnh lý phổ biến liên quan bao gồm viêm gân cầu trong và viêm gân cầu ngoài khuỷu tay, còn được gọi là “khuỷu tay golfer” và “khuỷu tay tennis”. Nếu không được điều chỉnh cường độ tập luyện và điều trị kịp thời, các tổn thương này có thể trở thành mạn tính, gây hạn chế vận động cánh tay.

Di chứng sau phẫu thuật hoặc chấn thương cũ

Đau khuỷu tay do di chứng sau phẫu thuật hoặc chấn thương cũ có thể xuất hiện khi mô sẹo, dính khớp hoặc tổn thương mô mềm chưa được phục hồi hoàn toàn. Những thay đổi này làm giảm độ linh hoạt của khớp khuỷu, gây đau nhức khi vận động hoặc chịu lực.

Nếu không được phục hồi chức năng và theo dõi đúng cách, các di chứng sau chấn thương có thể kéo dài, làm hạn chế biên độ vận động, tăng nguy cơ đau mạn tính và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày của người bệnh.

Xem thêm: Viêm cơ tay: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

3. Triệu chứng nhận biết đau khủyu tay

Triệu chứng đau khuỷu tay có thể biểu hiện với nhiều mức độ và hình thái khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân và vị trí tổn thương. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu đặc trưng giúp người bệnh chủ động thăm khám, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng về sau.

3.1. Đau vùng khuỷu tay

Đau vùng khuỷu tay có thể biểu hiện từ âm ỉ kéo dài đến đau dữ dội, xuất hiện tại một điểm cố định hoặc lan dọc theo cẳng tay. Cơn đau thường tăng lên khi vận động tay, đặc biệt trong các động tác cầm nắm đồ vật, xoay cổ tay hoặc gập – duỗi khớp khuỷu.

Triệu chứng này có thể gây khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày và là dấu hiệu cảnh báo các tổn thương tại gân, cơ hoặc khớp khuỷu tay cần được thăm khám sớm.

3.2. Đau khuỷu tay ngoài

Đau khuỷu tay ngoài thường liên quan đến viêm mỏm trên lồi cầu ngoài, với biểu hiện ban đầu là cảm giác đau âm ỉ hoặc rát nhẹ ở mặt ngoài khuỷu tay. Theo thời gian, cơn đau có xu hướng tăng dần về cường độ và kéo dài, đặc biệt khi khuỷu tay phải hoạt động nhiều.

Người bệnh thường gặp các triệu chứng điển hình như:

• Đau rõ khi duỗi cổ tay, xoay cẳng tay hoặc nâng, cầm vật nặng
• Giảm lực cầm nắm, tay nhanh mỏi khi lao động hoặc tập luyện
• Đau tăng khi thực hiện các động tác lặp đi lặp lại liên quan đến tay và cổ tay

Nếu không được điều trị sớm, đau khuỷu tay ngoài có thể tiến triển mạn tính, gây hạn chế vận động và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

3.3. Đau khuỷu tay trong

Đau khuỷu tay trong thường liên quan đến viêm mỏm trên lồi cầu trong, với cơn đau xuất hiện chủ yếu ở mặt trong khuỷu tay, lan dọc theo đường đi của gân cơ gập cẳng tay. Triệu chứng có xu hướng rõ rệt hơn khi khuỷu tay phải hoạt động nhiều.

Người bệnh thường gặp các biểu hiện đặc trưng như:

• Đau tại điểm bám gân phía trong khuỷu tay
• Cảm giác căng tức cơ vùng cẳng tay, khó chịu khi vận động
• Đau tăng khi gập cổ tay, nắm chặt bàn tay hoặc xoay cẳng tay

3.4. Hạn chế vận động và yếu tay

Khi đau khuỷu tay kéo dài, khớp khuỷu có thể xuất hiện tình trạng cứng khớp, khiến người bệnh khó gập hoặc duỗi tay hoàn toàn. Sự hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến biên độ vận động và khả năng sinh hoạt hằng ngày.

Bên cạnh đó, suy giảm lực tay khiến việc cầm nắm đồ vật, mang vác hoặc thực hiện các thao tác đòi hỏi sự khéo léo trở nên khó khăn hơn. Đây là dấu hiệu cho thấy chức năng khớp khuỷu đang bị ảnh hưởng và cần được thăm khám sớm để tránh biến chứng.

3.5. Sưng, nóng hoặc nhạy cảm khi chạm

Trong một số trường hợp, đau khuỷu tay có thể đi kèm tình trạng sưng nhẹ quanh khớp, kèm theo cảm giác nóng hoặc đau tăng khi ấn vào vùng khuỷu. Triệu chứng này thường rõ rệt hơn khi có viêm gân hoặc viêm bao hoạt dịch khuỷu tay.

Sự nhạy cảm khi chạm là dấu hiệu cho thấy khớp khuỷu đang trong quá trình viêm, cần được theo dõi và điều trị sớm để tránh tiến triển mạn tính và ảnh hưởng đến chức năng vận động.

Xem thêm: Đau cơ bắp tay kéo dài: Nguyên nhân và cách điều trị an toàn

4. Cách xử lý tại nhà khi đau khủyu tay

Đối với các trường hợp đau khuỷu tay mới khởi phát, mức độ nhẹ và chưa có tổn thương nghiêm trọng, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc và giảm đau tại nhà nhằm hỗ trợ khớp khuỷu phục hồi hiệu quả:

• Nghỉ ngơi hợp lý: Hạn chế tối đa các hoạt động sử dụng khuỷu tay, đặc biệt là động tác lặp đi lặp lại hoặc mang vác nặng. Việc cho khớp nghỉ ngơi trong giai đoạn đầu giúp giảm viêm, giảm đau và ngăn tổn thương tiến triển nặng hơn.
• Chườm lạnh giảm sưng đau: Chườm đá hoặc túi lạnh lên vùng khuỷu tay giúp làm dịu cơn đau và hạn chế phản ứng viêm. Mỗi lần chườm khoảng 15–20 phút, thực hiện 3–4 lần/ngày trong những ngày đầu có triệu chứng.
• Sử dụng băng hoặc nẹp hỗ trợ: Băng ép hoặc nẹp khuỷu tay giúp cố định khớp ở mức độ phù hợp, giảm áp lực lên gân và dây chằng, đồng thời hạn chế các cử động gây đau khi sinh hoạt.
• Kê cao khuỷu tay: Khi nghỉ ngơi, nên kê cao khuỷu tay bằng gối mềm để hỗ trợ lưu thông máu và giảm sưng nề quanh khớp.

Các biện pháp trên chỉ mang tính hỗ trợ và phù hợp với tình trạng đau khuỷu tay nhẹ. Nếu cơn đau không cải thiện hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, người bệnh không nên tự điều trị kéo dài mà cần thăm khám để được tư vấn và điều trị đúng cách.

5. Khi nào cần đi khám bác sĩ ngay?

Người bệnh nên chủ động thăm khám tại cơ sở y tế để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân đau khuỷu tay khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu bất thường dưới đây:

• Đau khuỷu tay dữ dội, đau tăng nhanh hoặc kéo dài không thuyên giảm
• Sưng to, bầm tím, đỏ hoặc nóng rõ rệt quanh khớp khuỷu
• Sốt cao kèm đau khớp, nghi ngờ tình trạng viêm nhiễm
• Khó hoặc không thể cử động khuỷu tay, đau nhiều khi vận động
• Khớp khuỷu biến dạng, lỏng lẻo hoặc có cử động bất thường sau chấn thương

Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân gây đau khuỷu tay và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, từ đó hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển mạn tính và phát sinh biến chứng nguy hiểm.

Xem thêm: Bị đau cổ tay nhưng không sưng: Nguyên nhân và cách xử lý

6. Các phương pháp điều trị chuyên sâu

Khi đau khuỷu tay kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc không đáp ứng với các biện pháp chăm sóc tại nhà, người bệnh cần được điều trị chuyên sâu dưới sự theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh.

6.1. Điều trị không phẫu thuật

Dùng thuốc

Các loại thuốc được sử dụng nhằm giảm đau, chống viêm và cải thiện chức năng khớp. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau thông thường, thuốc chống viêm không steroid, thuốc giãn cơ, thuốc điều trị bệnh lý nền (như viêm khớp dạng thấp, gút…), hoặc thuốc tiêm tại chỗ khi cần thiết.

Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng

Vật lý trị liệu là phương pháp điều trị không phẫu thuật quan trọng giúp giảm đau khuỷu tay, cải thiện tầm vận động và ngăn ngừa tình trạng cứng khớp. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả trong các trường hợp đau khuỷu tay do viêm gân, viêm khớp hoặc sau chấn thương.

Các kỹ thuật vật lý trị liệu thường được áp dụng bao gồm:

• Bài tập phục hồi chức năng cho khớp khuỷu tay
• Nhiệt trị liệu (chườm nóng – lạnh) giúp giảm đau và thư giãn cơ
• Siêu âm trị liệu hỗ trợ giảm viêm và kích thích hồi phục mô
• Điện trị liệu giúp giảm đau và cải thiện chức năng vận động

So với việc chỉ sử dụng thuốc giảm đau, vật lý trị liệu mang lại hiệu quả bền vững hơn, đồng thời giảm nguy cơ tác dụng phụ, góp phần phục hồi chức năng khớp khuỷu tay an toàn và lâu dài.

6.2. Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật điều trị đau khuỷu tay được chỉ định trong những trường hợp đau kéo dài, tổn thương nghiêm trọng hoặc không đáp ứng với các phương pháp điều trị nội khoa và vật lý trị liệu. Tùy vào nguyên nhân và mức độ tổn thương khớp, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp.

Các hình thức phẫu thuật thường được áp dụng bao gồm:

• Phẫu thuật nội soi khớp khuỷu tay nhằm xử lý các tổn thương bên trong khớp
• Phẫu thuật mổ mở trong những trường hợp phức tạp hoặc tổn thương lan rộng
• Thay khớp khuỷu tay nhân tạo khi khớp bị phá hủy nghiêm trọng và không còn khả năng phục hồi

Phẫu thuật thường là giải pháp điều trị sau cùng, với mục tiêu giảm đau, cải thiện chức năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Xem thêm: Các cách điều trị xương khớp hiệu quả, an toàn hiện nay

7. Giải đáp các thắc mắc thường gặp về đau khủyu tay

Dưới đây là những giải đáp cho các câu hỏi thường gặp về đau khuỷu tay, giúp bạn hiểu rõ hơn và chủ động chăm sóc sức khỏe xương khớp.

Tôi không chơi thể thao, tại sao vẫn bị đau khuỷu tay?

Dù không chơi thể thao, đau khuỷu tay vẫn có thể xảy ra do các hoạt động lặp đi lặp lại (công việc, cầm nắm), chấn thương bất ngờ (va đập, ngã), tư thế sai, hoặc các bệnh lý tiềm ẩn như viêm khớp, viêm bao hoạt dịch, giãn dây chằng, bệnh Gout. 

Đau khuỷu tay có tự khỏi được không?

Đau khuỷu tay ở mức độ nhẹ do vận động quá sức (như tennis elbow) có thể tự khỏi hoặc cải thiện nhanh với các biện pháp tại nhà (nghỉ ngơi, chườm đá, băng bó). Tuy nhiên, một số trường hợp đau nặng hơn, không cải thiện sau 1-2 tuần, hoặc kèm theo tê bì, sưng đỏ dữ dội, biến dạng khuỷu tay, sốt… cần đi khám bác sĩ ngay vì có thể do chấn thương, viêm khớp mạn tính (viêm khớp dạng thấp, vảy nến), hoặc cần can thiệp chuyên sâu hơn như vật lý trị liệu, thuốc, tiêm, thậm chí phẫu thuật.

Tại sao đau khuỷu tay lại kèm theo tê ngón tay út và áp út?

Đau khuỷu tay kèm tê ngón út và áp út thường do chèn ép thần kinh trụ (ulnar nerve) tại khuỷu tay, gây ra hội chứng ống khuỷu tay (Cubital Tunnel Syndrome), làm các triệu chứng lan dọc theo đường đi của dây thần kinh này.

Tham khảo thêm: 

• Cách giảm đau nhức cánh tay giúp phục hồi vận động sớm
• Dấu hiệu gãy ngón tay không nên bỏ qua và cách xử lý đúng ngay từ đầu
• Giải đáp: Sau khi tháo bột tay nên làm gì để nhanh hồi phục?