Lịch tiêm chủng trẻ sơ sinh theo tháng đầy đủ và mới nhất

Lịch tiêm chủng trẻ sơ sinh là một trong những thông tin quan trọng nhất mà mọi phụ huynh cần nắm vững để bảo vệ con yêu khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trong bài viết này, ASINA sẽ cung cấp lịch tiêm chủng chi tiết cho trẻ sơ sinh từ 0-12 tháng tuổi và giai đoạn sau 12 tháng, cùng các lưu ý quan trọng giúp bố mẹ chăm sóc sức khỏe con hiệu quả.

1. Lịch tiêm chủng cho trẻ sơ sinh từ 0-12 tháng tuổi

Giai đoạn 0-12 tháng tuổi là thời kỳ quan trọng nhất trong việc xây dựng hệ miễn dịch cơ bản cho trẻ. Dưới đây là bảng tổng hợp các mũi tiêm thiết yếu theo từng mốc tháng tuổi trong năm đầu đời của trẻ:

2. Lịch tiêm chủng cho trẻ giai đoạn sau 12 tháng tuổi

Lịch tiêm chủng cho trẻ sơ sinh đến 2 tuổi và các mũi nhắc sau đó rất quan trọng để củng cố miễn dịch, đặc biệt khi trẻ bắt đầu đi học và tiếp xúc với môi trường phức tạp hơn. Giai đoạn này chủ yếu là tiêm nhắc và tiêm các mũi vắc xin mới.

Dưới đây là bảng tổng hợp các mũi tiêm khuyến nghị cho trẻ từ 15 tháng tuổi trở lên:

Xem thêm: Hướng dẫn cách chăm sóc trẻ bị tay chân miệng đúng cách 

3. Chi tiết thông tin các loại vacxin tiêm phòng cho trẻ sơ sinh

Việc hiểu rõ tác dụng và thời điểm tiêm của từng loại vắc xin giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc theo dõi lịch tiêm chủng cho trẻ sơ sinh của mình.

Các mũi tiêm đầu đời như Lao, Viêm gan B và các mũi vắc xin phối hợp rất quan trọng, giúp trẻ tạo miễn dịch cơ bản chống lại các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

3.1. Vắc xin cho trẻ sơ sinh (Tiêm càng sớm càng tốt sau sinh)

3.2. Vắc xin cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên

Giai đoạn này, trẻ bắt đầu tiêm các vắc xin đa giá trị, giúp phòng ngừa nhiều bệnh trong một mũi tiêm, điển hình là 5 trong 1 hoặc 6 trong 1:

3.3. Vắc xin cho trẻ 3-4 tháng tuổi

Ở mốc 3 và 4 tháng tuổi, trẻ sẽ tiêm/uống các liều thứ 2 và thứ 3 để củng cố và gia tăng hiệu lực bảo vệ của vắc xin hình thành sau mũi 1.

• 3 tháng tuổi: Tiêm mũi 2 vắc xin 6 trong 1/5 trong 1, liều 2 Rota virus, mũi 2 Phế cầu.
• 4 tháng tuổi: Tiêm mũi 3 vắc xin 6 trong 1/5 trong 1, liều 3 Rota virus (tùy loại), mũi 3 Phế cầu.

3.4. Vắc xin cho trẻ 6, 9 và 12 tháng tuổi

Xem thêm: Dấu hiệu trẻ bị viêm màng não và hướng xử lý đúng

4. Vì sao cần đưa trẻ đi tiêm phòng đúng lịch?

Trẻ sơ sinh tiêm phòng trễ có sao không? Đây là câu hỏi khiến rất nhiều ba mẹ lo lắng, nhất là khi lỡ mất lịch tiêm chủng của con vì những lý do bất khả kháng.

Việc tiêm phòng đúng thời điểm là cực kỳ quan trọng, bởi nó liên quan trực tiếp đến khả năng bảo vệ cơ thể non yếu của trẻ. Hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh giống như một “căn nhà trống” chưa có cửa khóa. Kháng thể từ mẹ truyền sang sẽ giảm dần theo thời gian, để lại bé trơ trọi trước sự tấn công của vi khuẩn.

Việc tuân thủ lịch tiêm chủng của Bộ Y tế không chỉ là thủ tục, mà là yếu tố sống còn vì 3 lý do:

• Lấp đầy “khoảng trống miễn dịch”: Tiêm đúng lịch giúp cơ thể sinh kháng thể ngay khi kháng thể từ mẹ hết, không để lộ ra bất kỳ “khoảng hở” nào cho bệnh tật xâm nhập.
• Bảo vệ cộng đồng: Khi trẻ được tiêm đủ, bé sẽ không trở thành nguồn lây cho những em bé khác hoặc người già trong gia đình.
• Giảm thiểu biến chứng: Ngay cả khi mắc bệnh, trẻ đã tiêm phòng thường có triệu chứng nhẹ hơn rất nhiều so với trẻ chưa tiêm.

Vậy, nếu lỡ lịch tiêm thì có sao không? ASINA hiểu rằng có nhiều lý do khiến ba mẹ lỡ hẹn tiêm chủng cho con (trẻ ốm, hết vắc-xin, quên lịch, dịch bệnh…). Thực tế, tiêm trễ không làm mất tác dụng của vắc-xin đã tiêm (không cần tiêm lại từ đầu). Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc kéo dài thời gian bé KHÔNG ĐƯỢC BẢO VỆ khỏi các mầm bệnh, làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Khi trẻ bị trễ lịch tiêm, đừng hoảng hốt mà bỏ luôn mũi tiêm! Phụ huynh cần liên hệ ngay với trung tâm tiêm chủng để được hướng dẫn tiêm bù (catch-up) dựa trên độ tuổi và tình trạng sức khỏe của bé. Trong một số trường hợp, có thể sử dụng vắc xin kết hợp hoặc tiêm nhiều mũi trong một buổi để rút ngắn lịch tiêm và đảm bảo bé sớm được bảo vệ đầy đủ.

5. Kinh nghiệm đưa trẻ đi tiêm chủng bố mẹ cần lưu ý

Để việc tiêm chủng của trẻ diễn ra an toàn, hiệu quả và hạn chế tối đa các phản ứng không mong muốn, cha mẹ cần chuẩn bị kỹ lưỡng cả trước và sau khi trẻ được tiêm.

Trước khi đưa trẻ đi tiêm

Cha mẹ nên:

• Mang theo sổ tiêm chủng: Để bác sĩ có thể theo dõi chính xác lịch sử tiêm và lập kế hoạch phù hợp (tiêm đủ, đúng liều, đúng thời gian).
• Thông báo trung thực tình trạng sức khỏe: Cho bác sĩ biết trẻ có đang sốt, ốm, dị ứng, hoặc mắc bệnh bẩm sinh nào không; đồng thời cho biết nếu bé từng có phản ứng nặng sau tiêm ở lần trước.
• Kiểm tra vắc xin: Kiểm tra thông tin vắc xin trước khi tiêm, gồm tên vắc xin, hạn sử dụng, nguồn gốc sản xuất, và tình trạng dung dịch (màu sắc, độ trong, nhãn mác…).

Sau khi tiêm chủng

Sau khi trẻ được tiêm, cha mẹ cần:

• Theo dõi 30 phút tại chỗ: Giữ trẻ lại cơ sở tiêm ít nhất 30 phút để nhân viên y tế theo dõi các phản ứng sớm có thể xảy ra (sốc phản vệ là phản ứng nguy hiểm nhất, thường xảy ra trong thời gian này).
• Tiếp tục quan sát tại nhà: Trong 1–2 ngày đầu, đặc biệt vào ban đêm, để phát hiện sớm các biểu hiện bất thường như sốt cao kéo dài, quấy khóc liên tục, sưng đỏ/đau nhiều tại vị trí tiêm, phát ban, hoặc khó thở.
• Xử lý phản ứng: Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần đưa trẻ đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.

Xem thêm: Bảng cân nặng chuẩn của trẻ sơ sinh theo độ tuổi mới nhất 2025

6. Các trường hợp chống chỉ định và tạm hoãn tiêm chủng cho trẻ

Không phải mọi trẻ đều đủ điều kiện tiêm chủng ngay lập tức. Bác sĩ sẽ thực hiện khám sàng lọc để xác định trẻ có thuộc trường hợp chống chỉ định (không được tiêm) hoặc tạm hoãn tiêm hay không.

6.1. Khi nào trẻ không được tiêm chủng?

Các tình huống được xem là chống chỉ định tiêm vắc xin (không nên hoặc tuyệt đối không được tiêm):

• Trẻ từng bị sốc phản vệ hoặc phản ứng dị ứng nghiêm trọng sau mũi tiêm trước đó (sốt cao trên 39 độ C, co giật, khó thở, tím tái…).
• Trẻ mắc suy chức năng cơ quan nặng như suy tim, suy hô hấp, suy gan, suy thận, hoặc rối loạn tuần hoàn nghiêm trọng.
• Trẻ suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc phải (ví dụ: đang điều trị ung thư, mắc HIV/AIDS nặng) không được tiêm vắc xin sống giảm độc lực (như BCG, Sởi, Quai bị, Rubella, Thủy đậu).
• Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV mà chưa được điều trị dự phòng lây truyền, không tiêm vắc xin phòng bệnh lao (BCG).

6.2. Trường hợp cần tạm hoãn tiêm chủng

Các trường hợp trẻ được chỉ định hoãn tiêm chủng đến khi sức khỏe ổn định trở lại bao gômf:

• Trẻ đang mắc bệnh cấp tính và các trường hợp sốt ≥ 37.5 độ C hoặc thân nhiệt giảm ≤ 35.5 độ C cần đợi đến khi hết bệnh mới tiêm.
• Trẻ đang điều trị bằng Corticoid liều cao, hóa trị hoặc xạ trị trong 14 ngày gần đây nên trì hoãn vắc xin sống giảm độc lực.
• Trẻ có tiền sử sử dụng globulin miễn dịch trong vòng 3 tháng.
• Trẻ có cân nặng dưới 2.000g chỉ tiêm khi được bác sĩ chuyên khoa đánh giá đủ điều kiện.

6.3. Lưu ý quan trọng cho ba mẹ

Việc tạm hoãn không có nghĩa là bỏ mũi tiêm, phụ huynh cần theo dõi lịch và tiêm bù sớm nhất khi trẻ khỏe lại. Phụ huynh không tự ý quyết định hoãn hoặc bỏ mũi tiêm, luôn hỏi ý kiến bác sĩ. Ngoài ra, việc khám sàng lọc trước tiêm là vô cùng cần thiết nhằm giúp đảm bảo trẻ được tiêm chủng an toàn và hiệu quả tối đa.

7. Câu hỏi thường gặp về lịch tiêm chủng trẻ sơ sinh

Sau đây là giải đáp một số thắc mắc chung của phần lớn phụ huynh về lịch tiêm chủng trẻ sơ sinh để nắm rõ thời gian và các lưu ý đảm bảo an toàn và sức khỏe cho trẻ.

Trẻ sơ sinh nên bắt đầu tiêm chủng khi nào?

Trẻ nên bắt đầu tiêm chủng ngay trong vòng 24 giờ đầu sau sinh với mũi vắc xin phòng Lao (BCG) và Viêm gan B. Đây là các mũi tiêm đặc biệt quan trọng để tạo miễn dịch sớm.

Nếu trẻ bị ốm nhẹ (ho, sổ mũi, sốt nhẹ) thì có nên hoãn tiêm không?

Thông thường, trẻ bị ốm nhẹ (chỉ ho, sổ mũi, không sốt) vẫn có thể tiêm chủng. Tuy nhiên, nếu trẻ bị sốt ≥ 37.5 độ C hoặc mắc bệnh cấp tính nặng hơn, nên tạm hoãn tiêm và tham khảo ý kiến bác sĩ tại phòng tiêm chủng.

Tiêm chủng muộn hơn lịch có ảnh hưởng đến hiệu quả vắc xin không?

Tiêm chủng muộn hơn lịch không làm giảm hiệu quả cuối cùng của vắc xin, nhưng nó có thể làm trì hoãn thời điểm trẻ được bảo vệ đầy đủ (tăng rủi ro mắc bệnh trong “khoảng trống miễn dịch”). 

Trẻ có thể tiêm nhiều loại vắc xin trong cùng một buổi được không?

Có. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ có thể tiêm nhiều loại vắc xin (thường là 2-3 mũi) trong cùng một buổi tiêm chủng, miễn là các vắc xin đó không bị chống chỉ định tiêm cùng lúc. Điều này giúp trẻ hoàn thành lịch tiêm chủng cho trẻ sơ sinh đúng hạn và hạn chế số lần phải đến cơ sở y tế.

Sau khi tiêm chủng, trẻ có thể gặp phản ứng gì và cần theo dõi ra sao?

Trẻ có thể gặp các phản ứng nhẹ thường gặp như sốt nhẹ ≤ 38.5 độ C, sưng đỏ/đau tại vị trí tiêm, quấy khóc, hoặc biếng ăn tạm thời. Phụ huynh chỉ cần hạ sốt cho trẻ bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ và theo dõi kỹ trong 1-2 ngày đầu. Nếu trẻ sốt cao liên tục, co giật, hoặc khó thở, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.

Tham khảo thêm:

• Dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em và cách điều trị an toàn
• Trẻ bị đầu méo có tròn lại được không? Cách điều trị hiệu quả