Trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân: Cách xử trí tại nhà

Trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân là tình trạng khiến nhiều phụ huynh lo lắng hơn cả, bởi trẻ có thể đang ngủ ngon bỗng nóng bừng, quấy khóc hoặc li bì bất thường. Bài viết dưới đây của ASINA sẽ giúp bạn hiểu rõ hiện tượng sốt về đêm ở trẻ, những nguyên nhân có thể gặp, cách xử trí an toàn tại nhà và dấu hiệu cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay.

1. Trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân là sao?

Sốt về đêm ở trẻ là tình trạng thân nhiệt tăng cao vào ban đêm dù ban ngày trẻ vẫn sinh hoạt như thường. Ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn từ 1 – 2 tuổi, nhiệt độ cơ thể vốn đã cao hơn người lớn (khoảng 37 – 37,5°C). Khi thân nhiệt vượt 37,5°C, trẻ được xem là đang sốt.

Điều khiến cha mẹ dễ chủ quan là trẻ vẫn ăn uống, vui chơi tốt vào ban ngày, nhưng khi ngủ lại bắt đầu sốt cao. Đến sáng hôm sau, trẻ trở lại bình thường như không có chuyện gì xảy ra. Chính vì vậy, nhiều trường hợp sốt về đêm không được phát hiện sớm.

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo rằng sốt về đêm không rõ nguyên nhân ở trẻ em có thể là dấu hiệu của nhiễm bệnh, sức đề kháng suy giảm hoặc bệnh lý tiềm ẩn. Ba mẹ cần theo dõi sát và đưa trẻ đi khám khi sốt kéo dài, không hạ hoặc đi kèm các dấu hiệu cảnh báo.

Xem thêm: Trẻ sốt mọc răng thường sốt mấy ngày khỏi và cách chăm sóc?

2. Nguyên nhân trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân

Hiện tượng bé sốt về đêm không rõ nguyên nhân có thể xuất phát từ nhiều nhóm lý do khác nhau. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất.

2.1. Nguyên nhân khách quan ngoài nhiễm trùng

Đây là những nguyên nhân không do tác nhân virus, vi khuẩn, thường là phản ứng sinh lý tạm thời và cơn sốt thường ở mức độ nhẹ.

• Sốt do mọc răng: Cơn sốt thường nhẹ, kèm theo triệu chứng khó ngủ, quấy khóc, chảy dãi nhiều.
• Sốt sau tiêm chủng: Là phản ứng thường gặp sau khi tiêm một số loại vaccine (5in1, 6in1, Sởi, Quai bị, Rubella,…) và thường tự khỏi sau $1-2$ ngày.
• Sốt do ủ ấm quá mức: Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa thể tự điều chỉnh thân nhiệt, việc mặc quá nhiều quần áo hoặc quấn chăn quá dày khiến nhiệt độ cơ thể không tản ra được, dẫn đến sốt.
• Sốt do thời tiết thay đổi: Trẻ có sức đề kháng yếu, cơ thể không kịp thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột.

2.2. Nguyên nhân do nhiễm virus, vi khuẩn, siêu vi

Nhiễm trùng là nguyên nhân chủ yếu gây sốt về đêm không rõ nguyên nhân. Cơn sốt thường là phản ứng của hệ miễn dịch chống lại tác nhân gây bệnh.

• Cảm cúm, sốt siêu vi: Nguyên nhân gây sốt thường gặp nhất, cơn sốt có thể kéo dài 2-3 ngày kèm theo chảy nước mũi, ho, mệt mỏi.
• Sốt xuất huyết: Sốt cao liên tục trên 3 ngày, kèm theo các triệu chứng cảnh báo như xuất huyết dưới da, lừ đừ, đau bụng.
• Sốt phát ban, sởi: Sốt cao kéo dài 3-7 ngày, sau đó xuất hiện các nốt ban.
• Viêm tai hoặc viêm phổi: Sốt cao về đêm kèm theo các triệu chứng khu trú như đau tai, chảy mủ tai (viêm tai) hoặc thở nhanh, khò khè, ho nhiều (viêm phổi).
• Nhiễm trùng: Sốt cao liên tục kèm theo các triệu chứng tiểu buốt, tiểu đục (nhiễm trùng tiểu) hoặc phát ban, mạch đập nhanh, nôn ói nhiều (nhiễm trùng huyết).
• Viêm màng não: Cực kỳ nguy hiểm, trẻ sốt cao kèm theo thóp phồng (trẻ sơ sinh), cổ cứng, nôn mửa, nhạy cảm với ánh sáng.

2.3. Bệnh lý ác tính, hiếm gặp gây sốt về đêm kéo dài

Trong một số trường hợp hiếm gặp, sốt về đêm không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nghiêm trọng.

• Bệnh lý ác tính: Sốt kéo dài, không đáp ứng với điều trị thông thường có thể là dấu hiệu của ung thư (bạch cầu cấp, ung thư máu) hoặc bệnh lao. Sốt thường nhẹ vào buổi chiều hoặc tối, kèm theo đổ mồ hôi trộm, sụt cân, biếng ăn.
• Bệnh tự miễn: Các bệnh lý miễn dịch cũng có thể gây sốt dai dẳng.

Lưu ý: Nếu trẻ sốt 2 ngày không rõ nguyên nhân và cơn sốt lặp lại, đặc biệt là vào ban đêm, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám để loại trừ các bệnh lý nguy hiểm này.

Xem thêm: Vẹo cột sống là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

3. Trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân ba mẹ nên làm gì?

Khi phát hiện trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân và không hạ hoặc sốt cao đột ngột, điều quan trọng là cha mẹ phải bình tĩnh, kiểm tra chính xác thân nhiệt và áp dụng các biện pháp hạ sốt, chăm sóc đúng cách tại nhà.

3.1. Quy trình xử trí nhanh sốt về đêm tại nhà

Cha mẹ cần tuân thủ quy trình xử trí nhanh và áp dụng các biện pháp hạ thân nhiệt cho trẻ.

• Ngay khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nóng, cần dùng nhiệt kế để đo nhiệt độ chính xác (thường đo ở nách, tai hoặc hậu môn). Lặp lại việc đo nhiệt độ mỗi 15 phút nếu sốt tăng nhanh, hoặc mỗi 30 phút nếu trẻ ổn định hơn.
• Khi thân nhiệt vượt ngưỡng 38 độ C, dùng thuốc hạ sốt chứa Paracetamol (Acetaminophen) theo đúng liều lượng khuyến cáo của bác sĩ (thường là 10-15m/kg cân nặng/lần, cách nhau 4-6 giờ).
• Nếu trẻ nôn nhiều hoặc không uống được thuốc, có thể dùng thuốc đặt hậu môn theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Lau người cho trẻ bằng khăn ấm (khoảng 37 độ C), tập trung vào các vùng như nách, bẹn, trán. Thay khăn thường xuyên. Không dùng nước lạnh hay chườm đá vì có thể khiến trẻ run lạnh, co mạch, cản trở việc hạ sốt.
• Nếu trẻ co giật, đặt trẻ nằm nghiêng, nới lỏng quần áo. Tuyệt đối không tự vỗ lưng, cho ngón tay vào miệng hoặc ép uống thuốc khi trẻ đang co giật. Đưa trẻ nhập viện ngay sau cơn co giật.

3.2. Dinh dưỡng, nước uống, môi trường nghỉ ngơi cho trẻ

Cung cấp đủ nước và dinh dưỡng là yếu tố then chốt giúp cơ thể trẻ chống lại bệnh tật và phục hồi nhanh.

• Bù nước tích cực: Cơ thể trẻ mất nước nhanh khi sốt. Cho trẻ uống nước thường xuyên, chia thành nhiều lần nhỏ. Bổ sung nước lọc, nước ép trái cây loãng, hoặc dung dịch bù điện giải (Oresol) theo hướng dẫn.
• Dinh dưỡng: Ưu tiên món ăn mềm, dễ nuốt, dễ tiêu hóa và giàu vitamin (cháo, súp, sữa, nước hầm xương). Chia nhỏ bữa ăn nếu trẻ chán ăn.
• Môi trường nghỉ ngơi: Cho trẻ mặc quần áo nhẹ, thấm hút mồ hôi tốt. Phòng ngủ phải thoáng, sạch, tránh gió lùa. Tránh đắp quá nhiều chăn hoặc mặc quá nhiều lớp quần áo.
• Vệ sinh: Nếu trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân và gần sáng kèm theo nghẹt mũi, sổ mũi, nên rửa mũi bằng nước muối sinh lý để giúp trẻ dễ thở hơn.

Xem thêm: 10+ Cách trị nghẹt mũi sổ mũi cho trẻ hiệu quả và an toàn tại nhà

4. Khi nào cần đưa trẻ đi bệnh viện, xét nghiệm chuyên sâu?

Trong quá trình chăm sóc, phụ huynh cần nhận biết các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm để đưa trẻ đến bệnh viện kịp thời. Đừng chờ đợi nếu xuất hiện các biểu hiện sau, đặc biệt là khi trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân không hạ sau khi đã dùng thuốc:

• Sốt cao không đáp ứng thuốc: Sốt từ 38.5 độ trở lên và không giảm sau 1 giờ dùng thuốc hạ sốt, hoặc nhiệt độ vượt 39 độ.
• Sốt kéo dài: Cơn sốt kéo dài liên tục trên 48-72 giờ (2-3 ngày) hoặc sốt tái diễn liên tục trên 5 ngày mà không tìm ra nguyên nhân rõ ràng.
• Dấu hiệu bất thường về ý thức: Trẻ lơ mơ, ngủ li bì, phản ứng chậm, khó đánh thức, hoặc co giật.
• Triệu chứng toàn thân nghiêm trọng: Đau đầu dữ dội và dai dẳng, nôn mửa tái diễn nhiều lần (không chỉ nôn sau khi ho), cổ cứng, phát ban xuất huyết.
• Khó thở: Trẻ thở nhanh, thở dốc, cánh mũi phập phồng, da tái nhợt.

Đưa trẻ đến bệnh viện đúng lúc giúp tìm ra nguyên nhân chính xác (cần thiết có thể làm các xét nghiệm máu, nước tiểu, chẩn đoán hình ảnh) và giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Xem thêm: Sốt kéo dài ở trẻ em do đâu? Hướng dẫn xử trí chuẩn khoa học

5. Những thắc mắc thường gặp khi trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân

Dưới đây là giải đáp những thắc mắc chung của nhiều phụ huynh khi trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân.

5.2. Vì sao trẻ ban ngày khỏe mạnh nhưng ban đêm lại sốt cao?

Sự thay đổi nhiệt độ cơ thể theo chu kỳ sinh học (nhịp sinh học) là nguyên nhân chính. Thông thường, nhiệt độ cơ thể sẽ tăng cao hơn vào buổi chiều và tối, đạt đỉnh vào khoảng 6 giờ chiều đến nửa đêm. Nếu trẻ đang ủ bệnh hoặc có một ổ nhiễm trùng nhỏ, sự tăng nhiệt độ tự nhiên vào ban đêm sẽ khiến triệu chứng sốt biểu hiện rõ rệt hơn so với ban ngày.

5.3. Trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân có phải dấu hiệu bệnh nguy hiểm hay không?

Phần lớn các trường hợp sốt về đêm ở trẻ là do nhiễm siêu vi (virus) thông thường và không nguy hiểm. Tuy nhiên, sốt về đêm, đặc biệt là sốt về đêm không hạ hoặc sốt kéo dài trên 3 ngày, có thể là dấu hiệu cảnh báo của các bệnh lý nguy hiểm như sốt xuất huyết, viêm phổi, hoặc các bệnh lý ác tính hiếm gặp.

5.4. Khi nào sốt về đêm ở trẻ được xem là bất thường?

Sốt được xem là bất thường và cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt trên 38.5°C và không giảm dù đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều.
• Trẻ xuất hiện các dấu hiệu nặng: lơ mơ, li bì, co giật, khó thở, nôn ói nhiều, không ăn uống.
• Sốt kéo dài trên 5 ngày.
• Da tái, lạnh, đầu chi lạnh hoặc trẻ quấy khóc không dứt.

5.5. Làm thế nào để phòng tránh tình trạng trẻ sốt về đêm không rõ nguyên nhân tái diễn?

Phòng tránh tập trung vào việc tăng cường sức đề kháng và điều chỉnh môi trường:

• Tăng đề kháng: Chế độ dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đủ giấc.
• Giữ ấm vừa phải: Tránh ủ ấm quá mức vào ban đêm.
• Tiêm chủng: Tiêm chủng đầy đủ các loại vaccine phòng bệnh.

Tham khảo thêm:

• Trẻ mọc răng có sốt không? Dấu hiệu và cách xử lý an toàn
• Dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em và cách điều trị an toàn
• Nguyên nhân trẻ 3 tuổi bị nôn nhiều không sốt và cách xử lý