Triệu chứng Covid ở trẻ và cách điều trị ba mẹ cần biết

Triệu chứng Covid ở trẻ có sự thay đổi đáng kể qua các chủng biến thể, đôi khi trẻ nhiễm bệnh mà hoàn toàn không có dấu hiệu sốt. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường giúp cha mẹ theo dõi và chăm sóc trẻ hiệu quả, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ tiến triển nặng như nguy cơ viêm phổi hoặc hội chứng viêm đa hệ thống (MIS-C). Tham khảo hướng dẫn chi tiết của ASINA để chăm sóc và điều trị trẻ tốt hơn trong mùa dịch.

1. Triệu chứng Covid-19 ở trẻ nhỏ bố mẹ cần biết sớm

Covid-19 ở trẻ em thường biểu hiện khác so với người lớn, với các dấu hiệu từ nhẹ đến trung bình, thậm chí nhiều trẻ không có triệu chứng rõ ràng. Việc nhận biết sớm các triệu chứng Covid ở trẻ giúp cha mẹ theo dõi sức khỏe, phát hiện kịp thời và chăm sóc con an toàn hơn.

1.1 Triệu chứng được thống kê tỷ lệ theo Bộ Y tế

Theo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị Covid-19 mới nhất của Bộ Y tế, trẻ nhỏ khi nhiễm bệnh có thể xuất hiện nhiều biểu hiện khác nhau, trong đó nhóm triệu chứng hô hấp và tiêu hóa chiếm tỷ lệ cao nhất. Cụ thể:

• Sốt là dấu hiệu thường gặp nhất, xuất hiện ở khoảng 63% trẻ.
• Ho chiếm 34%, trong khi các triệu chứng buồn nôn/nôn và tiêu chảy đều khoảng 20%.
• Triệu chứng khó thở gặp ở 18% trẻ – đây là dấu hiệu cần theo dõi sát.
• Các biểu hiện mũi họng như nghẹt mũi, sổ mũi, đau họng chiếm khoảng 17%, tương tự với tỷ lệ phát ban da.
• Mệt mỏi, uể oải gặp ở 16%, đau bụng ở 15%, còn triệu chứng thần kinh (đau đầu, chóng mặt) chiếm 12%.
• Một số trẻ xuất hiện kết mạc đỏ mắt (11%) hoặc họng đỏ (9%).
• Đáng chú ý, khoảng 13% trẻ không có triệu chứng rõ ràng, khiến việc phát hiện bệnh có thể chậm hơn.

Tổng quan cho thấy đa số trẻ mắc Covid-19 có biểu hiện nhẹ, tuy nhiên vẫn cần theo dõi kỹ – đặc biệt là nhóm triệu chứng khó thở hoặc trẻ không biểu hiện triệu chứng, nhằm kịp thời can thiệp khi bệnh chuyển nặng.

1.2 Nhận biết triệu chứng đặc hiệu từng độ tuổi

Triệu chứng Covid ở trẻ thường xuất hiện sau thời gian ủ bệnh từ 2–14 ngày (trung bình 4–5 ngày). Tùy độ tuổi – trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ hay trẻ lớn – biểu hiện có thể khác nhau: từ rất nhẹ, dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường cho đến các dấu hiệu nặng cần xử trí kịp thời. Đây là lý do cha mẹ cần nắm rõ triệu chứng Covid ở trẻ nhỏ để nhận biết sớm và theo dõi đúng cách.

Triệu chứng thường gặp

Ở phần lớn các trường hợp, triệu chứng Covid -19 ở trẻ em là nhẹ và mang tính chất không đặc hiệu, bao gồm:

• Sốt nhẹ đến sốt cao
• Mệt mỏi, uể oải
• Đau đầu
• Ho khan, đau họng
• Nghẹt mũi hoặc sổ mũi
• Mất vị giác hoặc khứu giác
• Buồn nôn, nôn ói, tiêu chảy
• Đau cơ, đau bụng

Riêng triệu chứng Covid ở trẻ sơ sinh thường khó nhận biết hơn: trẻ có thể bú kém, ngủ nhiều bất thường, quấy khóc hoặc chỉ sốt nhẹ – những dấu hiệu dễ bị bỏ qua. Một tỷ lệ không nhỏ trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, không biểu hiện triệu chứng rõ ràng, khiến việc phát hiện bệnh càng trở nên khó khăn.

Triệu chứng ít gặp nhưng nghiêm trọng

Một số trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện nặng, dù chiếm tỷ lệ thấp nhưng cần được nhận biết sớm, bao gồm:

• Tổn thương da như hồng ban đầu ngón tay/chân hoặc phát ban toàn thân
• Rối loạn nhịp tim
• Tổn thương thận cấp
• Viêm thanh mạc gây tràn dịch màng phổi, màng bụng hoặc màng tim
• Gan to hoặc viêm gan
• Biểu hiện thần kinh: co giật, lơ mơ, thay đổi ý thức hoặc viêm não

Việc phân biệt triệu chứng Covid ở trẻ nhỏ theo mức độ và theo từng nhóm tuổi giúp cha mẹ chủ động theo dõi, nhận diện bất thường sớm, và kịp thời đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa khi có dấu hiệu cảnh báo.

Xem thêm: Dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em và cách điều trị an toàn

2. Dấu hiệu chuyển nặng – Cảnh báo cha mẹ cần lưu ý

Theo hướng dẫn từ Bộ Y tế, trẻ mắc Covid-19 dù đa số biểu hiện nhẹ nhưng vẫn có nguy cơ chuyển nặng nhanh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ hoặc trẻ có bệnh nền. Vì vậy, cha mẹ cần nắm rõ các dấu hiệu cảnh báo để kịp thời đưa trẻ đến cơ sở y tế.

Triệu chứng nghiêm trọng cần can thiệp khẩn cấp

Khi trẻ xuất hiện một trong các dấu hiệu sau, cần liên hệ ngay 115 hoặc đưa trẻ đến bệnh viện gần nhất:

• Thở nhanh bất thường, khó kiểm soát nhịp thở
• Khó thở kèm cánh mũi phập phồng
• Rút lõm lồng ngực khi hít vào
• Trẻ li bì, lờ đờ, yếu sức, bỏ bú/ăn uống
• Tím tái môi hoặc đầu chi
• SpO₂ < 95%

Những biểu hiện này cho thấy hệ hô hấp và tuần hoàn đang gặp khó khăn, cần xử trí y tế ngay để tránh diễn tiến nguy hiểm.

Triệu chứng cần báo với nhân viên y tế ngay

Ngoài các dấu hiệu khẩn cấp, nếu trẻ có các biểu hiện sau, cha mẹ cũng nên thông báo cho nhân viên y tế để được hướng dẫn:

• Sốt cao trên 38°C kéo dài
• Ho, đau họng dai dẳng
• Tiêu chảy, nôn ói nhiều
• Mệt mỏi rõ rệt, ít vận động, không chịu chơi
• Đau tức ngực, cảm giác khó thở hoặc hụt hơi
• SpO₂ < 96%
• Ăn/bú kém, chán ăn hoặc bỏ bú hoàn toàn

3. Các biện pháp điều trị cho trẻ em nhiễm Covid 19

Điều trị cho trẻ mắc Covid cần tuân theo hướng dẫn y khoa, tập trung vào chế độ dinh dưỡng phù hợp, chăm sóc vệ sinh đúng cách và theo dõi sát các triệu chứng thay đổi hằng ngày. Đồng thời, cha mẹ chỉ sử dụng thuốc theo đúng chỉ định, tránh tự ý dùng thuốc để đảm bảo an toàn cho trẻ.

3.1 Điều trị không dùng thuốc (điều trị Covid mức độ nhẹ)

Đối với những trẻ mắc Covid chủng mới chỉ có triệu chứng nhẹ hoặc gần như không biểu hiện rõ ràng, cha mẹ có thể chăm sóc và theo dõi trẻ tại nhà theo đúng hướng dẫn y khoa như sau:

Cách ly và phòng ngừa lây nhiễm

• Trẻ nên được bố trí phòng riêng hoặc cách ly theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
• Trẻ từ 2 tuổi trở lên được khuyến khích đeo khẩu trang; người chăm sóc phải rửa tay thường xuyên để hạn chế lây nhiễm chéo.

Bù nước và điện giải

• Cho trẻ uống đủ nước; với trẻ có dấu hiệu mất nước nhẹ có thể bổ sung thêm oresol theo đúng hướng dẫn.
• Biện pháp này đặc biệt quan trọng khi trẻ có sốt, ho nhiều hoặc tiêu chảy – những triệu chứng covid ở trẻ khá phổ biến.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý theo từng độ tuổi

• Trẻ bú mẹ: Việc tăng cữ bú không chỉ giúp trẻ nhận đủ lượng sữa, mà còn đảm bảo cơ thể không bị mất nước khi trẻ sốt. Sữa mẹ cung cấp đủ lượng nước, chất dinh dưỡng và các kháng thể giúp tăng cường hệ miễn dịch, giúp trẻ chống lại các bệnh nhiễm trùng và các tác nhân gây hại từ môi trường.
• Trẻ ăn dặm hoặc trẻ lớn: Thực phẩm ăn dặm cung cấp đầy đủ các nhóm chất, ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, giàu vitamin và khoáng chất để hỗ trợ hồi phục.

Vệ sinh cá nhân và môi trường sống

• Đối với trẻ có triệu chứng covid nhẹ, không bị sốt cao, khó thở,… ba mẹ có thể tắm cho trẻ bằng nước ấm, tắm nhanh, trong phòng kín gió. Đối với những trẻ sốt cao, mệt nhiều, ba mẹ lau người cho con bằng nước ấm để đảm bảo vệ sinh
• Phòng ngủ cần thông thoáng, tránh gió lùa.

Hoạt động nhẹ nhàng

Với trẻ lớn, có thể cho tập thở hoặc vận động nhẹ 10–15 phút mỗi ngày để hỗ trợ hô hấp và hạn chế tình trạng mệt mỏi – vốn có thể kéo dài và trở thành triệu chứng hậu Covid ở trẻ em.

Theo dõi sát sức khỏe hằng ngày

• Đo thân nhiệt ít nhất 2 lần/ngày hoặc mỗi khi trẻ có dấu hiệu sốt.
• Đo SpO₂ (nếu có thiết bị) 2 lần/ngày, đặc biệt khi trẻ mệt, thở nhanh hoặc khó thở.
• Báo cáo tình trạng trẻ qua điện thoại hoặc ứng dụng y tế theo quy định địa phương.

Khi nào cần liên hệ nhân viên y tế ngay?

Dù trẻ thuộc nhóm nhẹ, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám hoặc liên hệ y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Sốt ≥ 38°C
• Ho kéo dài, đau họng nhiều
• Thở gấp, khó thở, đau tức ngực
• Trẻ quấy khóc bất thường (thường gặp ở trẻ nhỏ 1–2 tuổi)
• Tiêu chảy
• SpO₂ < 96%
• Mệt mỏi, không chơi, lừ đừ
• Ăn/bú kém hoặc bỏ bú

3.2 Điều trị bằng thuốc

Việc dùng thuốc cho trẻ mắc Covid cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ, dựa trên độ tuổi, mức độ bệnh và các yếu tố nguy cơ. Kháng thể kháng virus áp dụng cho trẻ từ 12 tuổi trở lên, cân nặng ≥40 kg, có nguy cơ tiến triển nặng (bệnh nền) và không có chống chỉ định. 

Trẻ mức độ nhẹ hoặc trung bình, chưa cần hỗ trợ oxy, thời gian mắc bệnh dưới 10 ngày và có sự đồng ý của người giám hộ có thể được tiêm truyền tĩnh mạch Casirivimab 600 mg + Imdevimab 600 mg, một lần duy nhất tại bệnh viện dưới giám sát y tế.

Bên cạnh đó, trẻ có thể được điều trị hỗ trợ tại nhà hoặc theo chỉ định bác sĩ, bao gồm: hạ sốt bằng paracetamol 10–15 mg/kg/lần khi nhiệt độ ≥38,5°C, nhắc lại mỗi 6 giờ nếu cần; điều trị ho ưu tiên thuốc thảo dược; bổ sung vitamin, khoáng chất khi cần và tiếp tục điều trị các bệnh nền theo phác đồ hiện hành. Những biện pháp này giúp trẻ hồi phục nhanh, giảm triệu chứng khó chịu và hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Lưu ý: Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc điều trị covid 19 cho trẻ khi không có chỉ định của bác sĩ. 

Xem thêm: Dấu hiệu trẻ bị viêm màng não và hướng xử lý đúng

4. Hướng dẫn phòng ngừa Covid-19 ở trẻ hiệu quả

Để giảm nguy cơ lây nhiễm Covid-19 và bảo vệ sức khỏe trẻ em, cha mẹ nên hướng dẫn trẻ thực hiện đồng thời nhiều biện pháp phòng ngừa cơ bản. Việc áp dụng đầy đủ các biện pháp này giúp trẻ luôn khỏe mạnh và duy trì hệ miễn dịch mạnh mẽ.

Tạo cho trẻ thói quen đeo khẩu trang khi ra ngoài và vệ sinh tay đúng cách

Cha mẹ nên cho trẻ đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc khi tiếp xúc gần với người ngoài gia đình, lựa chọn khẩu trang phù hợp với độ tuổi và kích cỡ khuôn mặt để đảm bảo hiệu quả bảo vệ. Đồng thời, hướng dẫn trẻ hình thành thói quen rửa tay đúng cách bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 20 giây; trong trường hợp không có nước, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn nồng độ 60–70% để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.

Duy trì khoảng cách và hạn chế tiếp xúc với người bệnh

Cha mẹ nên hướng dẫn trẻ duy trì khoảng cách an toàn với người không sống cùng gia đình, đặc biệt khi đến nơi đông người. Đồng thời, hạn chế tối đa việc để trẻ tiếp xúc với những người có dấu hiệu sốt, ho, khó thở hoặc đã được xác nhận dương tính với Covid-19 nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm.

Tăng cường sức khỏe và miễn dịch

Cung cấp chế độ ăn cân đối, giàu vitamin và khoáng chất; đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc và vận động thể chất thường xuyên. Khi trẻ mệt mỏi, ho, sốt hoặc có biểu hiện bất thường, nên để trẻ ở nhà và tham khảo ý kiến bác sĩ. Bên cạnh đó, cần vệ sinh môi trường sống, đặc biệt các bề mặt thường xuyên tiếp xúc, để hạn chế nguy cơ lây truyền virus.

Bổ sung dinh dưỡng và nước uống theo độ tuổi

• Trẻ ăn dưới 70% nhu cầu: dùng công thức năng lượng cao (0,75–0,8 kcal/ml với trẻ <12 tháng; 1–1,2 kcal/ml với trẻ >12 tháng).
• Trẻ trên 2 tuổi: uống tối thiểu 500 ml sữa công thức/ngày.
• Trẻ dưới 8 tuần tuổi: lượng sữa = 800 – 50 × (8 – n) ml/ngày (n = số tuần tuổi).
• Trẻ trên 2 tháng tuổi: lượng sữa = 800 + 50 × (n – 2) ml/ngày (n = số tháng tuổi).
• Cung cấp đủ nước và nước trái cây tươi giàu vitamin cho trẻ đã ăn dặm.

Xem thêm: Giải đáp: Trẻ bị lạnh run người nhưng không sốt phải làm sao?

5. Các câu hỏi thường gặp về triệu chứng Covid-19 ở trẻ em

Để giúp cha mẹ chủ động theo dõi và chăm sóc con đúng cách, ASINA tổng hợp và giải đáp những câu hỏi thường gặp liên quan đến Covid-19 ở trẻ em ngay dưới đây.

Khi nào cần cho trẻ đi khám hậu Covid?

Trẻ nên được đưa đi khám hậu Covid nếu xuất hiện triệu chứng Covid ở trẻ kéo dài sau khi khỏi bệnh, như mệt mỏi, ho kéo dài, khó thở, đau ngực, hoặc các vấn đề về tiêu hóa. Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, các dấu hiệu như bú kém, quấy khóc liên tục hoặc khó ngủ cũng là lý do để thăm khám ngay. Khám hậu Covid giúp đánh giá tình trạng hồi phục và phát hiện sớm các biến chứng tiềm ẩn.

Trẻ em bị Covid bao lâu thì khỏi?

Phần lớn trẻ mắc triệu chứng Covid ở trẻ nhỏ sẽ hồi phục trong vòng 7–14 ngày, với triệu chứng nhẹ hoặc trung bình. Trẻ sơ sinh hoặc trẻ có bệnh nền có thể cần thời gian lâu hơn để cơ thể hồi phục hoàn toàn. Việc theo dõi sát các triệu chứng Covid ở trẻ sơ sinh giúp cha mẹ biết khi nào trẻ thực sự bình phục và cần can thiệp y tế nếu triệu chứng kéo dài.

Trẻ em bị Covid có nguy hiểm không?

Hầu hết trẻ mắc Covid biểu hiện nhẹ và ít nguy cơ chuyển nặng. Tuy nhiên, một số trẻ có triệu chứng Covid ở trẻ nhỏ 2025 như khó thở, tím tái môi, li bì, hoặc bệnh nền kèm theo vẫn có nguy cơ tiến triển nặng. Vì vậy, cần theo dõi sát các triệu chứng Covid ở trẻ, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có sức đề kháng yếu.

Trẻ bị Covid sốt máy ngày?

Trẻ thường sốt từ 2–5 ngày, tùy mức độ và tuổi. Trẻ lớn có thể sốt nhẹ, ho, mệt mỏi; trong khi triệu chứng Covid ở trẻ sơ sinh đôi khi chỉ biểu hiện là bú kém, ngủ nhiều hoặc quấy khóc. Nếu sốt kéo dài trên 3 ngày hoặc đi kèm các triệu chứng nguy hiểm, cha mẹ cần liên hệ y tế để được hướng dẫn kịp thời.

Trẻ bị Covid khi nào cần nhập viện?

Trẻ cần nhập viện khi xuất hiện triệu chứng Covid ở trẻ nặng hoặc dấu hiệu cảnh báo, bao gồm khó thở, thở nhanh, tím tái môi/đầu chi, SpO₂ < 95%, li bì hoặc bỏ bú/ăn uống. Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, ngay cả các dấu hiệu bất thường nhỏ như mệt lừ, quấy khóc liên tục, không ăn/bú cũng cần được đưa đến cơ sở y tế để đánh giá và chăm sóc kịp thời.

Tham khảo thêm

• Thoát vị bẹn ở trẻ em: Triệu chứng và cách điều trị hiệu quả
• Cách chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tại nhà đúng cách